WATCHED: Flags of Our Fathers / Letters from Iwo Jima (2006)

'Flags of Our Fathers' en 'Letters from Iwo Jima' zijn 2 films uit 2006, geregisseerd door Clint Eastwood. Beide films vertellen over de slag om Iwo Jima, een klein eiland ten zuiden van Japan, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Wat deze duo-film bijzonder maakt, is dat 'Flags' de slag in beeld brengt vanuit het perspectief van de Amerikaanse troepen, terwijl 'Letters' de kaart van de Japanners trekt. Beide films samen duren toch zo'n 4,5 uur, dus weet waaraan je je engageert als je oorlogsfilms al niet interessant vindt om mee te beginnen.

Beide films hebben dezelfde regisseur en grosso modo hetzelfde onderwerp, dus mijn uitgangspunt was dat de films qua stijl en hoe het verhaal wordt aangebracht redelijk gelijklopend zouden zijn. Dat is echter helemaal niet het geval. Ik zal het maar direct zeggen: 'Letters' is duidelijk een betere film dan 'Flags'.
Het verhaal van 'Flags' draait rond de soldaten die de Amerikaanse vlag op het eiland plantten, en zo op slag beroemd werden zonder eigenlijk veel meer gedaan te hebben dan wat textiel van punt A naar punt B brengen (het gaat dus om dit bekende beeld). Er wordt mooi toegewerkt naar het hijsen van de vlag en onderweg zijn er zeker memorabele scenes die de film de moeite waard maken. Maar eens de bewuste foto is gemaakt ontaardt alles in een web van onduidelijkheid over wie nu werkelijk op de foto staan (en dus terug naar huis mogen, zij zijn nu immers 'helden'). Zoals geweten is, werd een soldaat verkeerd geïdentificeerd en daar heeft minstens één 'held' het moeilijk mee. Wat volgt is een opeenvolging van flashbacks vanop Iwo Jima enerzijds en scenes waar onze helden op tal van feestjes worden onthaald op gejuich en veel drank.

Ik kan niet zeggen dat ik 'Flags' maar niets vond, maar de premise is al heel snel duidelijk en de rest van de tijd wordt -wat het verhaal betreft- wat rond de pot gedraaid. Wat er precies gebeurde op Iwo Jima, komt ook veel minder aan bod dan het schuldgevoel van de vlaghijsers en hoe ze hiermee omgaan. Character development is een must voor een goede film, maar er mag niet te veel op één gevoel gefocust worden. 'Flags' is schuldgevoel, schuldgevoel, schuldgevoel.

'Letters from Iwo Jima', daarentegen, speelt zich haast helemaal op het eiland zelf af. Het verhaal begint enige tijd voordat de Amerikaanse troepen landen, en brengt in beeld hoe de Japanners hun verdediging van het eiland plannen. Wanneer die Amerikanen dan uiteindelijk aankomen blijkt al snel dat het er niet goed uitziet voor het keizerrijk. Pompen of verzuipen dus...
Alle dialogen zijn in het Japans en dit draagt énorm bij tot de sfeer die de film uitstraalt. Een paar sleutelscenes lopen gelijk met de gebeurtenissen uit 'Flags', zodat duidelijk wordt dat de films 'bij elkaar horen'. 'Letters' richt zich veel meer op de ethische kwesties die gepaard gaan met oorlog, en over hoe waardevol een leven is. Ook typisch -of stereotype, dat weet ik niet- Japanse gebruiken en overtuigingen krijgen een plaatsje in de film. Dan denk ik vooral aan 'de plicht aan het keizerrijk' en 'liever-zelfmoord-plegen-dan-gevangen-genomen-worden'. Contrastrijk genoeg ten opzichte van 'Flags' om het geheel naar een hoger niveau te tillen.

Jens zegt: het is duidelijk dat 'Letters from Iwo Jima' me meer lag dan 'Flags of Our Fathers'. Na ze beiden gezien te hebben, kan ik echter niet zeggen dat 'Flags' maar een bijgedachte is. De ene film kan niet bekeken worden zonder de ander; ze steunen op elkaar om bepaalde ethische thema's aan te brengen en boven alles zijn het anti-oorlogfilms. Geen rambotoestanden dus. Ik weet het, in de jaren '80 en '90 zijn er tal van dergelijke films uitgebracht, maar dit duo heeft daar zeker zijn plaatsje tussen.